Radyoterapi

Radyoterapi nedir?

Kanser  tedavisinde bilinen üç yöntem vardır.

Bunlardan biri cerrahidir. Cerrahide tümör ve gerektiğinde tümörün bulunduğu organ ve riskli dokular ve yine gerektiğinde çevredeki lenf bezleri çıkartılır. Kanser cerrahisi ile ilgilenen cerrah tarafından gerçekleştirilir.

Diğeri sistemik tedavidir. Bu tedavi yöntemi kemoterapi,  hormon tedavisi (endokrin tedavi), hedefe yönelik tedaviler ve immun terapiyi içine alır. Hastalığın evresi, tümörün hangi tedaviye duyarlı olduğuna göre , bir ya da birden fazla  sistemik tedavi yöntemi  tıbbi onkolog tarafından hastaya uygulanır.

Radyoterapi: Işınlar tümör hücrelerinde farklı mekanizmalar ile ölüme yol acarlar.  Radyasyonun kanser tedavisinde kullanılmasına ışın tedavisi denir. 

Bunun için özel olarak tasarlanmış radyoterapi cihazları kullanılır. Bu cihazlar x ışınları ya da elektron üretirler.  Proton  kullanılarak tedavinin yapıldığı merkezler de bulunmaktadır. En sık uygulama yöntemi dışardan uygulama yöntemidir. Hasta radyoterapi cihazının masasına uzanır ve kaynak hastanın etrafında dönerek ışınlama yapar. Hastanın bu süre içerisinde herhangi bir ağrı duyması söz konusu değildir.

Radyoterapide amaç riskli bölgeye istenilen doz verilirken, çevredeki sağlam dokuların korunmasıdır. Bu iyi bir tedavi planı ile başlar. Bunun için ışınlanacak bölgenin tomografisi, gereğinde manyetik rezonans görüntülemesi alınır ve tedavi planlama sistemine  aktarılır.  Planlama bu görüntüler kullanılarak yapılır. Her sağlam organın radyasyona karşı belirli bir duyarlılığı vardır. Bu organların ışından etkilenme doz ve hacimleri, ayrıca gelişebilecek yan etki olasılıklarını radyasyon onkoloğu bilir ve buna göre ekipte bulunan sağlık fizikçisi ile birlikte ideal tedavi planını oluşturur. Bir takım sağlam  dokular ışınlama alanı içinde bulunsa dahi, sağlam hücrelerin kendini yenileme özelliği vardır. Tümör hücreleri ise bu kadar akilli değildir. Bu radyasyon tedavisinde lehimize işleyen bir mekanizmadır.

Plan tamamlanıp onay aldıktan sonra, hasta tedavi masasına uzanır. Tedavi sırasında hareket etmeden aynı pozisyonu koruması önemlidir. Bunun için sabitleme sistemlerinden yararlanır.  Her gün görüntüleme yöntemi ile tedavi doğruluğu kontrol edilir. Bu da yine doğru radyoterapi surecinin gerçekleşmesi için mutlaka olması gereken yöntemlerden biridir.

Toplam radyoterapi doz ve süresi her tümör tipi,  evre için farklıdır. Diğer tedavi yöntemleri de bu kararda rol oynar.

Radyoterapi cerrahi öncesi,  sırası ( bknz . intraoperatif radyoterapi) sonrası ya da cerrahi yöntem olmadan uygulanabilir. Sistemik tedavi ile eş zamanlı uygulanabilir.

Radyoterapi yönteminin gerekli olup olmadığını, toplam doz ve süreyi radyasyon onkoloğu belirler. Belirli tümör alt tipinde uzmanlaşmış ve deneyimleşmiş hekim ile iyi bir tedavi başarısı ve yaşam kalitesini elde etmek daha olasıdır.